മിച്ചമൂല്യസിദ്ധാന്തം - ചില വിമർശനങ്ങളും മറുപടികളും.

1)അധ്വാനമൊന്നും ചെയ്യുന്നില്ലെങ്കിലും  പണം മുടക്കുന്നവനാണ് മുതലാളി. അതിനാൽ ലാഭവും അയാൾക്കവകാശപ്പെട്ടതാണ്.
            -- ഇത് തെറ്റാണ്. ഉത്പന്നത്തിൽ മുതലാളി മുടക്കുന്ന സ്ഥിരമൂലധനം മാത്രമല്ല, തൊഴിലാളി സൃഷ്ടിക്കുന്ന അധ്വാനവുമുണ്ട്. സ്ഥിരമൂലധനം മുടക്കുമുതലായി മുതലാളിക്ക് തിരികെ കിട്ടും. എന്നാൽ ബാക്കിയുള്ള അധ്വാനത്തിന്റെ വില തൊഴിലാളിക്ക് ലഭിക്കുന്നില്ല. അതിലൊരു പങ്ക് കൂടി മുതലാളി ലാഭമായി സ്വന്തമാക്കുന്നു.
       ഇതിൽ നിന്നും എന്ത് മനസിലാക്കാം..? തൊഴിലാളി അയാളുടെ അധ്വാനത്തിന്റെ വിലയാണ് ചോദിക്കുന്നത്. മുതലാളിയോ അയാൾ മുടക്കിയ പണത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇതാണ് ലാഭം. നഗ്നമായ ന്യായീകരിക്കാനാവാത്ത ചൂഷണമാണത്.

2) മുതലാളിയാണ് കമ്പനിയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ലാഭം അയാൾക്കുള്ളതാണ്.
               --- തെറ്റ്. സംഘാടനവും മേൽനോട്ടവും അധ്വാനം തന്നെയാണ്. അതിനുള്ള പ്രതിഫലം മറ്റു തൊഴിലാളികളെ പോലെ സ്ഥിരശമ്പളമായാണ് നേടേണ്ടത്. തുച്ഛവും നിശ്ചിതവുമായ കൂലിയെ അപേക്ഷിച്ച് വളരെ കൂടുതലും വർധിക്കുന്നതുമായ ലാഭത്തിനുള്ള ന്‌യായീകരണമല്ല സംഘാടനം. ഇന്ന് മിക്ക കമ്പനികളുടെയും സംഘാടനവും മറ്റും മുതലാളി നേരിട്ടല്ല ചെയ്യുന്നത്. അയാൾ നിയോഗിക്കുന്ന മാനേജ്മെന്റാണ്.
അപ്പോഴും ലാഭം വെറുതെയിരിക്കുന്ന മുതലാളിക്കു തന്നെ.

3)മുതലാളിയുണ്ടെങ്കിലേ സംരംഭം ഉണ്ടാകൂ. തൊഴിലവസരങ്ങൾ ഉണ്ടാകൂ. തൊഴിലാളികളും ഉണ്ടാകൂ.
            --- തെറ്റ്. സംരംഭം ഉണ്ടാകാൻ ഒരു സ്വകാര്യവ്യക്തിയുടെ ആവശ്യമില്ല. മുതലാളി ഇല്ലെങ്കിലും തൊഴിലാളികളുണ്ടാകും. എന്നാൽ തൊഴിലാളി ഇല്ലെങ്കിൽ മുതലാളിയും അയാളുടെ സംരംഭവും ഇല്ല. തൊഴിലാളി ഉണ്ടെങ്കിലേ അധ്വാനം നടക്കൂ. ഇനി റോബോട്ടുകളെ വെച്ച് ജോലി ചെയ്യിച്ചാലും ലാഭം നേടണമെങ്കിൽ ചരക്ക് വാങ്ങാൻ ശേഷിയുള്ള ഉപഭോക്താക്കൾ വേണം. അതിനവർക്ക് ജോലിയും ശമ്പളവും വേണം. മുതലാളിയില്ലാത്ത വ്യവസ്ഥ സാധ്യമാണ്. എന്നാൽ തൊഴിലാളി ഇല്ലാത്ത സമൂഹം അസംഭവ്യവും..