മുതലാളിത്തത്തിന്റെ ചാക്രികപ്രതിസന്ധി

മുതലാളിത്തം നിരന്തരമായ ഒരു പ്രതിസന്ധിയെ നേരിടുന്നതായി മൂലധനത്തിൽ മാർക്സ് വിശദീകരിക്കുന്നുണ്ട്. വളരെ ലളിതമായി ഇത് വ്യക്തമാക്കാം..

മുതലാളിത്തഉത്പാദനവ്യവസ്ഥ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങൾ ചേർന്നാണ് രൂപം കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ഉപഭോഗവസ്തുക്കൾ നിർമിക്കുന്ന വിഭാഗമാണ് ഒന്നാമത്തേത്. ഈ ഉപഭോഗഉത്പന്നങ്ങൾ നിർമിക്കാനാവശ്യമായ ഉത്പാദനോപാധികൾ നിർമിക്കുന്നതാണ് രണ്ടാമത്തെ വിഭാഗം. ഉത്പാദനോപാധികൾ നിർമിക്കുന്ന ഒന്നാം വിഭാഗവും ഉപഭോഗവസ്തുക്കൾ നിർമിക്കുന്ന രണ്ടാം വിഭാഗവും ചേർന്ന മുതലാളിത്തഘടന ഒരു പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിക്കും.

ഉപകരണസാമഗ്രികൾ രണ്ടാം വിഭാഗത്തിൽ പുനഃസജ്ജീകരണം നടത്തും.. അതായത് ഉത്പാദനോപാധികളുടെ ആവശ്യകത കൂടും. ഇത് ഒന്നാം വിഭാഗത്തിൽ ഉത്പാദനപ്രവർത്തനം ചടുലമാക്കും. ഒന്നാം വിഭാഗത്തിൽ തൊഴിലാളികൾ വർധിക്കുകയുംചെയ്യും. ഇതോടെ രണ്ടാം വിഭാഗവും സജീവമാകും. മൊത്തം സാമൂഹ്യോത്പാദനം ശക്തമാകും. തൊഴിലവസരങ്ങൾ കൂടും. ജനങ്ങളുടെ വാങ്ങൽശേഷി വർധിക്കും. ഇത് മാർക്കറ്റിന് ഗുണം ചെയ്യും. മുതലാളിത്തം ഒരു സുവർണദശയിലൂടെ കടന്നു പോകും..

എന്നാൽ രണ്ടാം വിഭാഗത്തിലെ ഉപകരണനവീകരണവും സജ്ജീകരണങ്ങളും കഴിയുമ്പോൾ ഒന്നാം വിഭാഗഉത്പാദനം മന്ദീഭവിക്കും. ഉത്പാദനം ദുർബലമാകും. ആ വിഭാഗത്തിലെ തൊഴിലവസരങ്ങൾ ഇടിയും. ഒരു വലിയ വിഭാഗം ജനങ്ങൾ ഇതുമൂലം ദുരിതത്തിലാവും. വാങ്ങൽശേഷി ഇടിയും. ഇതോടെ രണ്ടാം വിഭാഗഉത്പന്നങ്ങളുടെ ഡിമാന്റ് ഇടിയുകയും അവ നഷ്ടത്തിലേക്ക് കൂപ്പുകുത്തുകയും ചെയ്യും. അവിടെയും മാന്ദ്യവും തൊഴിലില്ലായ്മയും വർധിക്കും. മുതലാളിത്തം ഗുരുതരപ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് നീങ്ങും.
എങ്കിലും ഇത് മറികടക്കുകയും പക്ഷേ പ്രതിസന്ധികൾ കൂടുതൽ രൂക്ഷസ്വഭാവത്തിൽ ചാക്രികമായി തുടരുകയും ചെയ്യും.